{"id":289,"date":"2018-09-26T18:11:26","date_gmt":"2018-09-26T15:11:26","guid":{"rendered":"http:\/\/nesimiaday.com\/?p=289"},"modified":"2018-09-26T18:11:26","modified_gmt":"2018-09-26T15:11:26","slug":"zil-caldi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/2018\/09\/26\/zil-caldi\/","title":{"rendered":"Z\u0130L \u00c7ALDI"},"content":{"rendered":"<p>Annem evde buldu\u011fu ablamdan kalma birka\u00e7 defter ve kitab\u0131, \u015feffaf bir naylon torbaya t\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p, \u2018\u2018haydi, sen de git okula\u2019\u2019 demi\u015fti.<\/p>\n<p>Afallam\u0131\u015ft\u0131m. Ya\u015fam\u0131m ka\u00e7t\u0131 bilmiyordum, yedi mi?!<\/p>\n<p>Sonra yan k\u00f6y\/mezradaki okula gitmek i\u00e7in bay\u0131r a\u015fa\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ra \u00e7a\u011f\u0131ra ko\u015fan arkada\u015flar\u0131ma yeti\u015fmi\u015f, bir s\u00fcre, hayat\u0131mdaki bu yeni \u2018\u015fey\u2019i anlamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n<p>Dizlerim titriyordu.<\/p>\n<p>\u00c7ok heyecanl\u0131yd\u0131m.<\/p>\n<p>Yan k\u00f6ye varmak i\u00e7in dere ve tepeleri t\u0131rmanmak gerekiyordu.<\/p>\n<p>Ama ben dik olan bir yoku\u015fu t\u0131rmanamam\u0131\u015f, yar\u0131s\u0131nda kesilmi\u015ftim.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Benden ya\u015f\u00e7a b\u00fcy\u00fck olan akrabam S\u00fcleyman, yoku\u015f boyunca s\u0131rtlam\u0131\u015ft\u0131 beni.<\/p>\n<p>Okul zili, haz\u0131r ol-rahat\u2019la ba\u015flayan seremoni, simsiyah bir adam\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda devam etmi\u015fti. \u0130lk kez bir adam\u0131n betona d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm. Heykel diyorlarm\u0131\u015f, sonradan \u00f6\u011frenecektim.<\/p>\n<p>Korkma-s\u00f6nmez\u2019den sonra varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 T\u00fcrk varl\u0131\u011f\u0131na, gocunmadan arma\u011fan edip dolu\u015fmu\u015ftuk b\u00fcy\u00fck\u00e7e bir s\u0131n\u0131fa.<\/p>\n<p>Heykeli kar\u015f\u0131s\u0131nda haz\u0131r olda durdu\u011fumuz o siyah kafal\u0131 adam\u0131, duvarda renkli olarak da g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. O vakit etten ve kemikten bir insan oldu\u011funu idrak etmi\u015ftim.<\/p>\n<p>Ad\u0131 Mustafa Kemal\u2019di. Atat\u00fcrk de diyorlard\u0131. Kitaplar\u0131n ilk sayfas\u0131nda ciddiyetle duruyordu kar\u015f\u0131mda.<\/p>\n<p>K\u00fc\u00e7\u00fckken bostanda kargalar\u0131, b\u00fcy\u00fcy\u00fcnce de \u2018d\u00fc\u015fmanlar\u0131\u2019 kovalam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>A\u00e7t\u0131\u011f\u0131 yoldan y\u00fcr\u00fcyecektik.<\/p>\n<p>\u2018Mustafa \u00d6rtmen\u2019 belli ki ona \u00e7ok \u00f6nem veriyordu.<\/p>\n<p>Biz de \u00f6yle yapacakt\u0131k.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-290\" src=\"http:\/\/nesimiaday.com\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/okulboykotcocuk03-225x300.jpg\" alt=\"\" width=\"225\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/okulboykotcocuk03-225x300.jpg 225w, https:\/\/nesimiaday.com.tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/okulboykotcocuk03.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 225px) 100vw, 225px\" \/><\/p>\n<p>Yar\u0131m yamalak konu\u015ftu\u011fumuz T\u00fcrk\u00e7e ile resmen tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131k<\/p>\n<p>Annemizden \u00f6\u011frendi\u011fimiz dil \u2018kaka dil\u2019di.<\/p>\n<p>Bizim Kurmanci bildi\u011fimiz dilimizin ad\u0131 K\u00fcrt\u00e7e imi\u015f me\u011fer.<\/p>\n<p>Unutmam\u0131z\u0131 istiyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Art\u0131k hep T\u00fcrk\u00e7e konu\u015facakt\u0131k.<\/p>\n<p>Resmi ideolojiden bihaber, \u00e7ocuk akl\u0131na kaz\u0131nacakt\u0131 b\u00fct\u00fcn bunlar; \u2018\u2019Vatanda\u015f T\u00fcrk\u00e7e konu\u015f!\u2019\u2019.<\/p>\n<p>O zaman bir-iki-\u00fc\u00e7ler tek s\u0131n\u0131fta okutuluyordu.<\/p>\n<p>Karnaval havas\u0131nda ge\u00e7en derslerin disiplini, \u2018Mustafa \u00d6rtmen\u2019in cetveliyle sa\u011flan\u0131yordu.<\/p>\n<p>Hi\u00e7 insafl\u0131 de\u011fildi cetvel, can\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok\u00e7a yakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Memlekete gitti\u011fimde arada g\u00f6r\u00fcyorum \u2018\u2019\u00f6rtmenim\u2019\u2019i. Selamla\u015f\u0131rken art\u0131k akl\u0131ma gelmiyor cetveli.<\/p>\n<p>Resim defterine kaz\u0131k gibi \u00e7akmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m kur\u015funkalemin yatay tutulmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6\u011frendi\u011fimde, bu y\u00f6ntemin ad\u0131n\u0131 \u2018beraki\u2019 olarak kodlam\u0131\u015ft\u0131m akl\u0131mda.<\/p>\n<p>G\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc \u00f6\u011fretmen.<\/p>\n<p>O da beraki\u2019nin anlam\u0131n\u0131 biliyordu!<\/p>\n<p>O y\u0131llarda, bizim oralarda motorlu ta\u015f\u0131t pek bulunmazd\u0131.<\/p>\n<p>Atlar, kat\u0131rlar ve e\u015fekler, insanlar\u0131n y\u00fck\u00fcn\u00fcn bakiyesi olarak da evcille\u015fmenin azab\u0131n\u0131 \u00e7ekiyorlard\u0131.<\/p>\n<p>K\u00f6y\u00fcn ilk trakt\u00f6r\u00fcn\u00fc H\u0131d\u0131r abim alacakt\u0131 sonradan.<\/p>\n<p>Resim i\u015f dersinde, okul bah\u00e7esine gelen bir g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc araba, b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f gibi beni de koparm\u0131\u015ft\u0131 dersten.<\/p>\n<p>Mustafa Hoca\u2019n\u0131n, cetvel yard\u0131m\u0131yla derse konsantre etme \u00e7abalar\u0131 bende kar\u015f\u0131l\u0131k bulamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Pencereden d\u0131\u015far\u0131 bak\u0131p duruyordum ki uyar\u0131ld\u0131m cetvelle \u2018\u2019Nesimi! beraki beraki bakma.\u2019\u2019<\/p>\n<p>\u2018\u2019Beraki\u2019\u2019 bakman\u0131n, bu yeni hayattaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kavramsal oldu\u011funu da anlayacakt\u0131m b\u00f6ylece.<\/p>\n<p>Art\u0131k yatay durmam gerekiyordu.<\/p>\n<p>Anadilim, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm, ekme\u011fim, a\u015f\u0131m, suyum k\u0131sacas\u0131 hayat bilgim sakatlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcfredat beni dik durmaktan men ediyordu.<\/p>\n<p>Yatay durmam gerekiyordu.<\/p>\n<p>Otoriter tarih uygulay\u0131c\u0131lar\u0131 toplum m\u00fchendisli\u011fine soyunmu\u015f, varl\u0131\u011f\u0131m\u0131 arma\u011fan etmemi istiyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Fa\u015fizm zihinsel al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131ndan vazge\u00e7miyordu.<\/p>\n<p>Be\u015fikteki bebeleri s\u00fcng\u00fcletip Munzur \u00c7ay\u0131\u2019na att\u0131ranlar, bizleri, zifiri heykelerin kar\u015f\u0131s\u0131na dikip, K\u00fcrtl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden utand\u0131r\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p>Bize ait olmayan ekletik kimli\u011fimiz \u2018T\u00fcrkl\u00fckten\u2019 mutluluk ve gurur duymam\u0131z\u0131 bekliyorlard\u0131.<\/p>\n<p>Gelinen noktada da hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131 bir kitleyi T\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck\u2019le \u2018gururland\u0131r\u0131p\u2019 asimile ettiler zaten.<\/p>\n<p>Dersim\u2019i, y\u0131llarca \u2018T\u00fcrk\u00e7e okuma yazma oran\u0131n\u0131 en y\u00fcksek oldu\u011fu il\u2019 unvan\u0131yla ok\u015fay\u0131p durdular.<\/p>\n<p>Ana dilleri olan K\u0131rmancki (Zazaca) ve Kurmanci e\u011fitim verilmemesinin perdesi olarak, s\u0131navlarda ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015f \u00e7ocuklar\u0131 medya ikonu haline getirerek perdelediler.<\/p>\n<p>Alevi (Ehli Hak) olan inanc\u0131n\u0131 g\u00f6rmezden gelerek, S\u00fcnnili\u011fi devlet eliyle empoze ettiler. K\u00f6ylere zorla cami yapt\u0131r\u0131p, \u00e7ocuklar\u0131 ailelerden al\u0131p ya birer asimilasyon akademisi olan yat\u0131l\u0131 b\u00f6lge okullar\u0131na ya da ba\u015fka kentlerdeki (cemaat eliyle) imam hatip okullar\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131lar.<\/p>\n<p>Toplum m\u00fchendisleri en \u00f6nemli arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 de\u011fer \u00fczerine kurmu\u015flard\u0131 ve de\u011fere sald\u0131rd\u0131lar hep.<\/p>\n<p>\u00d6tekine ait olan\u0131 de\u011fersizle\u015ftirmek i\u00e7in haz\u0131rlanan e\u011fitim programlar\u0131 art\u0131k i\u015fe yaram\u0131yor.<\/p>\n<p>\u015ei\u015fe k\u0131r\u0131ld\u0131 ve cin \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Zil \u00e7oktan \u00e7ald\u0131 ve devletin okullar\u0131ndan ba\u015fka ak\u0131l okullar\u0131 da a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Devlet, K\u00fcrtler ve \u00f6teki kimlikleri yok sayan, bask\u0131layan programlar\u0131n\u0131 update edemiyor art\u0131k. Buna arkaik fikirlerine g\u00f6re ayg\u0131t bulmas\u0131 zor art\u0131k.<\/p>\n<p>\u015eimdi memleketin bir k\u0131sm\u0131nda insanlar zorunu din derslerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131p, ana dilde e\u011fitim talebiyle \u2018milli\u2019 e\u011fitimi boykot ediyor&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Annem evde buldu\u011fu ablamdan kalma birka\u00e7 defter ve kitab\u0131, \u015feffaf bir naylon torbaya t\u0131k\u0131\u015ft\u0131r\u0131p, \u2018\u2018haydi, sen de git okula\u2019\u2019 demi\u015fti. Afallam\u0131\u015ft\u0131m. Ya\u015fam\u0131m ka\u00e7t\u0131 bilmiyordum, yedi mi?! Sonra yan k\u00f6y\/mezradaki okula gitmek i\u00e7in bay\u0131r a\u015fa\u011f\u0131 ba\u011f\u0131ra<a class=\"moretag\" href=\"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/2018\/09\/26\/zil-caldi\/\">&#8230;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":291,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[124,123,125,122],"class_list":["post-289","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-genel","tag-kurce-okul","tag-okul","tag-turkce-konus","tag-zil-caldi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=289"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":292,"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/289\/revisions\/292"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/291"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=289"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=289"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nesimiaday.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=289"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}